เสพงานออกแบบ ‘หอจดหมายเหตุพุทธทาส’ สวยไฉไล สไตล์พุทธโมเดิร์น

เสพงานออกแบบ ‘หอจดหมายเหตุพุทธทาส’ สวยไฉไล สไตล์พุทธโมเดิร์น

• ผมเคยมาที่หอจดหมายเหตุพุทธทาสแห่งนี้ เมื่อสัก 3-4 ปีมาแล้ว รวมทั้งเคยสัมภาษณ์พี่แบน (ธีรพล นิยม) จากสถาบันอาศรมศิลป์ ผู้ออกแบบอาคารหลังนี้ และเคยเขียนบทความไว้ (ลองตามไปอ่านกันได้ตามลิงค์นี้ครับ http://malangphoo.com/?p=213) มาวันนี้ก็ได้มีโอกาสมาเยี่ยมเยือนที่นี่อีกครั้ง จึงถือโอกาสเอากลับมารีวิวอีกสักรอบ

• ทันทีที่เข้ามาที่นี่ ก็สัมผัสได้ถึงความสงบ ความนิ่ง ที่ค่อนข้างแตกต่างจากถนนด้านนอก คงเพราะที่นี่เข้ามาลึกพอสมควรในสวนรถไฟ ทำให้มีบรรยากาศที่ค่อนข้างเป็นส่วนตัว ประกอบกับสถาปัตยกรรมที่ออกแบบมาให้ดูเรียบง่าย หนักแน่น เลยยิ่งทำให้ที่นี่ดูสงบเข้าไปใหญ่ แต่ที่ว่าสงบ ก็คงไม่สงบถึงขั้นวัดป่า เป็นความสงบแบบในเมืองมากกว่า

• สงบแค่ไหน สงบถึงขนาดผมกับนักศึกษาที่มาด้วยไม่กล้าคุยกันเสียงดัง ต้องทำตัวสงบเสงี่ยมไปโดยปริยาย เพราะไม่งั้นจะดูเป็นคนเลวขึ้นมาทันที สะท้อนให้เห็นได้ดีว่า สถาปัตยกรรมมันสามารถกำหนดพฤติกรรมของคนที่ใช้ได้จริงๆ อย่างน้อยก็ช่วงระยะเวลานึง

• พูดถึงสถาปัตยกรรมและการออกแบบ ก็มีประเด็นที่น่าเล่าเป็นอย่างมาก คือมาครั้งนี้ ผมยิ่งรู้สึกว่า อาคารแห่งนี้ในแง่ของการออกแบบแล้ว ทำได้ลงตัวมาก ตั้งแต่การเลือกที่ตั้ง ที่ดูมีความสงบ มีวิวที่ดี ติดสระน้ำ แต่ก็ยังเข้าถึงสะดวกเพราะติดกับถนนที่เชื่อมมาจากถนนใหญ่ และที่สำคัญ การเลือกใช้รูปแบบและสไตล์สถาปัตยกรรมในการออกแบบ เป็นสิ่งที่ผมคิดว่า ทำได้ลงตัวที่สุด

• ถ้าจะหารูปแบบทางสถาปัตยกรรมตะวันตก ที่มีความสอดคล้องกับหลักพุทธ สไตล์นึงที่ส่วนตัวผมคิดว่า สอดคล้องมากที่สุดคือสไตล์ “โมเดิร์น” หรือสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ ที่ปฏิเสธการประดับประดาตกแต่งที่เกินพอดี เอามาแต่แก่นๆ เนื้อๆ ซึ่งในมุมนี้ผมว่า มันสอดรับกับวิธีคิดแบบพุทธโดยเฉพาะพุทธเถทรวาทได้อย่างพอดิบพอดี ซึ่งอาคารนี้ก็เลือกใช้สถาปัตยกรรมโมเดิร์นมาเป็นตัวเล่าเรื่อง แบบเดียวกับอาคารในสวนโมกข์ที่ อ.ไชยา ผมเลยเรียกสไตล์การออกแบบนี้เล่นๆ ว่า สไตล์ “พุทธโมเดิร์น”

• มารอบนี้ขณะเดินๆ อยู่ ผมมีบางความรู้สึกแล่นเข้ามา เป็นความรู้สึกที่ผมไม่เคยรู้สึกมาก่อนเมื่อตอนมาครั้งแรก นั่นคือ ผมได้สัมผัสถึงกลิ่นอายของความเป็น “เซ็น” ที่เจือๆ อยู่ในอาคารแห่งนี้

• ด้วยสไตล์ที่เรียบง่าย ดูตรงไปตรงมา มีการตกแต่งบางอย่าง เช่นนำหินหรือธรรมชาติมาใช้แบบพอดีๆ กลิ่นความเป็นเซ็นยิ่งตลบอบอวลขึ้นมา ซึ่งทำให้ผมนึกถึงเวลาอ่านหนังสือธรรมะของท่านพุทธทาส (เห็นอย่างงี้ ผมก็อ่านหนังสือธรรมะนะ ^^) ที่เนื้อหาจะมีความเป็นเซ็นสอดแทรกอยู่ รวมทั้งรูปประกอบที่มักจะเป็นศิลปะแบบเซ็น การมาดูอาคารนี้ เลยให้ความรู้สึกเหมือนได้อ่านหนังสือของท่านพุทธทาส ซึ่งตรงนี้ ถือว่าผู้ออกแบบนั้นเก่งมากๆ

• ถ้าจะหางานที่สะท้อนความเป็นพุทธ เอาแบบพุทธสายไม่เน้นพิธีกรรม ผมว่า อาคารสไตล์พุทธโมเดิร์นหลังนี้สามารถทำได้ดีที่สุดแห่งหนึ่ง ไม่ใช่แค่ในไทย แต่เป็นในโลกนี้เลยทีเดียว

หอจดหมายเหตุตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่ริมสระน้ำ

หอจดหมายเหตุตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่ริมสระน้ำ

ทางเดินเข้าจากสวน สัมผัสได้ถึงความโมเดิร์น

ทางเดินเข้าจากสวน สัมผัสได้ถึงความโมเดิร์น

มันโมเดิร์นมากๆ

มันโมเดิร์นมากๆ

คอนกรีตบล๊อกเหลี่ยม ที่อ้างอิงมาจากอาคารในสวนโมกข์ อ.ไชยา

คอนกรีตบล๊อกเหลี่ยม ที่อ้างอิงมาจากอาคารในสวนโมกข์ อ.ไชยา

ภายในดูเรียบ สงบ และนิ่ง

ภายในดูเรียบ สงบ และนิ่ง

ชั้นล่างเป็นพื้นที่เอนกประสงค์  สำหรับจัดกิจกรรมต่างๆ

ชั้นล่างเป็นพื้นที่เอนกประสงค์
สำหรับจัดกิจกรรมต่างๆ

มีการจำลองหินมาใช้เป็นที่นั่ง คล้ายกับในสวนโมกข์ และยังได้กลิ่นอายแบบเซ็น

มีการจำลองหินมาใช้เป็นที่นั่ง คล้ายกับในสวนโมกข์ และยังได้กลิ่นอายแบบเซ็น

การตกแต่งด้วยหิน ที่มีกลิ่นอายเซ็น

การตกแต่งด้วยหิน ที่มีกลิ่นอายเซ็น

บางส่วนมีการใช้ไม้ เพื่อเบรกความเลี่ยนของคอนกรีต

บางส่วนมีการใช้ไม้ เพื่อเบรกความเลี่ยนของคอนกรีต

วิวจากสระน้ำ

วิวจากสระน้ำ

มีการออกแบบโดยคำนึงถึงคนพิการและผู้สูงอายุ

มีการออกแบบโดยคำนึงถึงคนพิการและผู้สูงอายุ

ชั้นบน มีการจัดแสดงงานศิลปะแทรกอยู่

ชั้นบน มีการจัดแสดงงานศิลปะแทรกอยู่

มีโถงประดิษฐานพระพุทธรูป

มีโถงประดิษฐานพระพุทธรูป

หลายคนใช้ทางเดินนี้สำหรับเดินจงกรม

หลายคนใช้ทางเดินนี้สำหรับเดินจงกรม

สวนบนหลังคาบริเวณชั้น 2

สวนบนหลังคาบริเวณชั้น 2

มุมมองจากภายนอก

มุมมองจากภายนอก

Image / Photo : แมลงภู่

Comments

comments